Enwi, cychwyn a chymhwyso

1.—(1) Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Dynodi Ysgolion Sydd â Chymeriad Crefyddol (Cymru) 2007.

(2) Daw'r Gorchymyn hwn i rym ar 1 Mai 2007.

(3) Mae'r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru.

Dirymu

2.  Mae'r Gorchymyn hwn yn dirymu ac yn cymryd lle Gorchymyn Dynodi Ysgolion Sydd â Chymeriad Crefyddol (Cymru) 1999(4), a Gorchymyn Dynodi Ysgolion Sydd â Chymeriad Crefyddol a Diwygiadau (Cymru) 2004 (5).

Dehongli

3.  Yn y Gorchymyn hwn ystyr “y grefydd neu'r enwad crefyddol perthnasol” (“the relevant religion or religious denomination”) yw'r grefydd neu'r enwad crefyddol y mae'n ofynnol, neu y gall fod yn ofynnol, darparu addysg grefyddol mewn ysgol yn unol â'i daliadau neu â'i ddaliadau yn unol ag Atodlen 19 i Ddeddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998(6).

Dynodi'r Ysgolion

4.—(1) Dynodir yr ysgolion a restrir yn Yr Atodlen i'r Gorchymyn hwn yn ysgolion sydd â chymeriad crefyddol.

(2) Y grefydd neu'r enwad crefyddol perthnasol mewn perthynas ag ysgol a restrir yn yr Atodlen i'r Gorchymyn hwn yw—

(a) Yr Eglwys yng Nghymru, yn achos ysgol a restrir yn Rhan I o'r Atodlen;

(b) Yr Eglwys Gatholig Rufeinig, yn achos ysgol a restrir yn Rhan II o'r Atodlen; ac

(c) Ysgol Gatholig Rufeinig ac Anglicanaidd, yn achos ysgol a restrir yn Rhan III o'r Atodlen.

Erthygl 4

YR ATODLEN

RHAN I YSGOLION SYDD Å CHYMERIAD CREFYDDOL YR EGLWYS YNG NGHYMRU

RHAN II YSGOLION SYDD Å CHYMERIAD CREFYDDOL CATHOLIG RHUFEINIG

RHAN III YSGOLION SYDD Å CHYMERIAD CREFYDDOL CATHOLIG RUFEINIG AC ANGLICANAIDD

Nodyn Esboniadol

(Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Gorchymyn)

Mae'r Gorchymyn hwn, sy'n dod i rym ar 1 Mai 2007, yn dynodi ysgolion yng Nghymru sydd â chymeriad crefyddol yn unol ag adran 69(3) o Ddeddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998 (“y Deddf”).

Mae'r Gorchymyn hwn yn dirymu ac yn cymryd lle Gorchymyn Dynodi Ysgolion Sydd â Chymeriad Crefyddol (Cymru) 1999 (O.S. 1999/1814), a Gorchymyn Dynodi Ysgolion Sydd â Chymeriad Crefyddol a Diwygiadau (Cymru) 2004 (O.S. 2004/1734 (Cy.177)).

Gwneir y Gorchymyn hwn er mwyn adlewyrchu:—

(i) bod rhai ysgolion a restrir yn y Gorchmynion a wnaed yn 1999 ac yn 2004 wedi cau;

(ii) bod rhai ysgolion a restrir yn y Gorchmynion a wnaed yn 1999 ac yn 2004 wedi newid categori; a

(iii) bod rhai ysgolion wedi agor.

Mae dynodiad yn ysgol sydd â chymeriad crefyddol yn berthnasol ar gyfer nifer o ddibenion o dan y Ddeddf, yn enwedig:—

(a) fel rhan o'r mecanwaith ar gyfer penderfynu ar ffurf yr addysg grefyddol sydd i'w darparu o dan Atodlen 19 i'r Ddeddf;

(b) fel rhan o'r mecanwaith ar gyfer penderfynu ar ffurf yr addoli ar y cyd sydd i'w ddarparu o dan Atodlen 20 i'r Ddeddf;

(c) fel rhan o'r mecanwaith ar gyfer penderfynu ar faterion staffio ysgol o dan adrannau 58 i 60 o'r Ddeddf;

• (ch) at ddibenion penderfynu ar y trefniadau ar gyfer derbyn disgyblion o dan adran 89 o'r Ddeddf; a

(d) at ddibenion cael gwared ar asedau o dan baragraff 5 o Atodlen 3 i'r Ddeddf, er mwyn ailgyfeirio asedau er lles ysgolion o'r un crefydd neu o'r un enwad crefyddol.

Ni chaiff dynodiad yn ysgol sydd â chymeriad crefyddol ei dderbyn fel tystiolaeth ddiwrthbrawf fod gwaddoliad wedi cael ei ddal neu ei ddefnyddio, yn rhannol neu'n gyfangwbl, mewn cysylltiad â'r darpariaethau o addysg grefyddol yn yr ysgol at ddibenion Adran 554(2) o Ddeddf Addysg 1996. Mae adran 554 yn galluogi awdurdodau priodol unrhyw enwad crefyddol neu unrhyw grefydd (ond fel arfer awdurdodau esgobaethol yr Eglwys yng Nghymru) i wneud darpariaeth newydd ar gyfer gwaddoliadau sy'n cael eu dal neu eu defnyddio ar gyfer darparu addysg grefyddol. Mae hyn fel arfer yn digwydd o ganlyniad i fod ysgol yn cau. Wrth gadarnhau cymhwystra ar gyfer gorchymyn, byddid yn ystyried gweithredoedd yr ymddiriedolaeth a thystiolaeth ategol.

Nid yw dynodiad gan y Gorchymyn hwn ynddo'i hun yn fodd i ennill cymeriad crefyddol na newid cymeriad crefyddol. Cydnabod y mae dynodiad nodweddion presennol penodol yr ysgol neu ei chorff llywodraethu fel y disgrifir hwy yn Rheoliadau Cymeriad Crefyddol Ysgolion (Y Weithdrefn Ddynodi) 1998 (S.I. 1998/2535). O dan y Ddeddf rhaid i ysgol gau yn gyntaf os yw i ennill cymeriad crefyddol, onid oes ganddi un eisoes fel cwestiwn o ffaith, neu os yw i newid ei chymeriad crefyddol.

Yng Nghymru, yr unig grefydd y mae'n ofynnol, neu y gall fod yn ofynnol, darparu addysg grefyddol yn yr ysgol yn unol â'i daliadau yn unol ag Atodlen 19 i'r Ddeddf ar hyn o bryd yw'r grefydd Gristnogol. Yr enwadau crefyddol perthnasol o fewn Cristnogaeth yw'r Eglwys yng Nghymru a'r Eglwys Gatholig Rufeinig.

Nid yw datganiad yn y Gorchymyn mewn perthynas ag ysgol fod y grefydd neu'r enwad crefyddol y mae'n ofynnol, neu y gall fod yn ofynnol, darparu addysg grefyddol yn unol â'i ddaliadau yn yr ysgol yn unol ag Atodlen 19 i'r Ddeddf, yn Gatholig Rufeinig yn penderfynu a yw ysgol yn ysgol Eglwysig Gatholig Rufeinig neu beidio yn ôl cyfraith ganon.