ystyr "awdurdod cyfrifol" ("responsible authority"), mewn perthynas â chynllun neu raglen, yw - 

(a) yr awdurdod sy'n ei baratoi neu y gwneir hynny ar ei ran; a

(b) os bydd yr awdurdod hwnnw'n peidio â bod yn gyfrifol, neu'n gyfrifol yn unigol, ar unrhyw adeg benodol, dros gymryd camau mewn perthynas â'r cynllun neu'r rhaglen, y person sydd, ar yr adeg honno, yn gyfrifol (yn unigol neu ar y cyd â'r awdurdod) dros gymryd y camau hynny;

ystyr "Cadw" ("Cadw") yw'r asiantaeth weithredol sy'n gyfrifol am weinyddu'r ffordd yr mae swyddogaethau sydd wedi'u breinio yn y Cynulliad Cenedlaethol ac sy'n ymwneud â'r amgylchedd hanes yn cael eu harfer;

mae i "corff ymgynghori" yr ystyr a roddir i "consultation body" gan reoliad 4;

(a) os yw gweithred baratoadol ffurfiol gyntaf cynllun neu raglen yn digwydd ar ôl 21 Gorffennaf 2004; a

(b) os yw'r cynllun neu'r rhaglen o ddisgrifiad a nodir ym mharagraff (2) neu (3),

rhaid i'r awdurdod cyfrifol gyflawni asesiad amgylcheddol, neu sicrhau ei fod yn cael ei gyflawni, yn unol â Rhan 3 o'r Rheoliadau hyn, yn ystod paratoi'r cynllun hwnnw neu'r rhaglen honno a chyn iddynt gael eu mabwysiadu neu eu cyflwyno i'r weithdrefn ddeddfwriaethol.

    (2) Y disgrifiad yw cynllun neu raglen  - 

(a) yn sgil gweithredu'r cynllun neu'r rhaglen; a

(b) drwy ddewisiadau eraill rhesymol, gan gymryd i ystyriaeth amcanion a sgôp daearyddol y cynllun neu'r rhaglen.

    (3) Rhaid i'r adroddiad gynnwys yr wybodaeth y cyfeirir ati yn Atodlen 2 y gall fod angen rhesymol amdani, gan gymryd i ystyriaeth - 

(a) yr wybodaeth gyfredol a'r dulliau asesu;

(b) cynnwys a lefel y manylder yn y cynllun neu'r rhaglen;

(c) statws y cynllun neu'r rhaglen yn y broses o wneud penderfyniadau; a

(ch) i ba raddau y mae'n fwy priodol asesu rhai materion ar wahanol lefelau yn y broses honno er mwyn osgoi dyblygu'r asesiad.

(a) sicrhau bod copi o'r cynllun a'r adroddiad amgylcheddol sydd gydag ef, ar gael yn ei brif swyddfa i'w archwilio gan y cyhoedd ar bob adeg resymol ac yn ddi-dâl; a

(b) cymryd y camau hynny y mae'n ystyried eu bod yn briodol i ddwyn i sylw'r cyhoedd - 


(i) teitl y cynllun neu'r rhaglen;

(ii) y dyddiad y mabwysiadwyd hwy;

(iii) y cyfeiriad (a all gynnwys gwefan) lle gellir gweld neu lle gellir cael copi ohonynt, a'r adroddiad amgylcheddol sydd gyda hwy, a chopi o'r datganiad sy'n cynnwys y manylion a bennir ym mharagraff (4);

(iv) yr amserau pan ellir archwilio; a

(v) y gellir archwilio'n ddi-dâl.

    (2) Cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol ar ôl mabwysiadu cynllun neu raglen - 

(a) rhaid i'r awdurdod cyfrifol hysbysu - 


(i) y cyrff ymgynghori;

(ii) y personau a oedd, o ran y cynllun neu'r rhaglen, yn ymgynghoreion cyhoeddus at ddibenion rheoliad 13; a

(iii) os nad y Cynulliad Cenedlaethol yw'r corff cyfrifol, y Cynulliad Cenedlaethol; a



(b) rhaid i'r Cynulliad Cenedlaethol hysbysu'r Ysgrifennydd Gwladol,

am y materion y cyfeirir atynt ym mharagraff (3).

    (3) Dyma'r materion - 

(a) bod y cynllun neu'r rhaglen wedi cael eu mabwysiadu;

(b) y dyddiad y mabwysiadwyd hwy; a

(c) y cyfeiriad (a all gynnwys gwefan) lle gellir gweld copi neu lle gellir cael copi - 


(i) o'r cynllun neu'r rhaglen, fel y mabwysiadwyd hwy;

(ii) yr adroddiad amgylcheddol sydd gyda hwy; a

(iii) datganiad sy'n cynnwys y manylion a bennir ym mharagraff (4),

    (4) Dyma'r manylion y cyfeirir atynt ym mharagraff (1)(b)(iii) a (3)(c)(iii)  - 

(a) sut y cafodd ystyriaethau amgylcheddol eu hintegreiddio i'r cynllun neu'r rhaglen;

(b) sut y cymrwyd yr adroddiad amgylcheddol i ystyriaeth;

(c) sut y cymrwyd i ystyriaeth y farn a fynegwyd wrth ymateb - 


(i) i'r gwahoddiad yn rheoliad 13(2)(ch);

(ii) y camau a gymrwyd gan yr awdurdod cyfrifol yn unol â rheoliad 13(4);



(ch) sut y cymrwyd i ystyriaeth ganlyniadau unrhyw ymgynghori a wnaed o dan reoliad 14;

(d) y rhesymau dros ddewis y cynllun neu'r rhaglen a fabwysiadwyd, yng ngoleuni unrhyw ddewisiadau rhesymol eraill yr ymdriniwyd â hwy; a

(dd) y mesurau sydd i'w cymryd i fonitro effeithiau amgylcheddol arwyddocaol gweithredu'r cynllun neu'r rhaglen.

(a) i ba raddau y mae'r cynllun neu raglen yn gosod fframwaith ar gyfer prosiectau a gweithgareddau eraill, naill ai o ran lleoliad, natur, maint ac amodau gweithredu neu drwy ddyrannu adnoddau;

(b) i ba raddau y mae'r cynllun neu raglen yn dylanwadu ar gynlluniau a rhaglenni eraill gan gynnwys y rhai sydd mewn hierarchaeth;

(c) pa mor berthnasol yw'r cynllun neu raglen ar gyfer integreiddio ystyriaethau amgylcheddol yn benodol gyda'r bwriad o hybu datblygu cynaliadwy;

(ch) y problemau amgylcheddol sy'n berthnasol i'r cynllun neu'r rhaglen; a

(d) pa mor berthnasol yw'r cynllun neu'r rhaglen ar gyfer gweithredu deddfwriaeth y Gymuned ar yr amgylchedd.

     2. Nodweddion yr effeithiau a'r ardal y mae'n debygol yr effeithir arni, gan ystyried yn benodol - 

(a) tebygolrwydd, hyd, amlder a gwrthdroadwyedd yr effeithiau;

(b) natur gronnol yr effeithiau;

(c) natur drawsffiniol yr effeithiau;

(ch) y risgiau i iechyd dynol neu i'r amgylchedd;

(d) maintioli a hyd a lled yr effeithiau (yr arwynebedd daearyddol a maint y boblogaeth y mae'n debygol yr effeithir arnynt);

(dd) pa mor hawdd yw creithio'r ardal y mae'n debygol yr effeithir arni, a gwerth yr ardal honno, oherwydd - 


(i) nodweddion naturiol arbennig neu dreftadaeth ddiwylliannol;

(ii) mynd dros ben safonau ansawdd amgylcheddol neu werthoedd terfyn; neu

(iii) defnydd dwys o'r tir; a



(e) yr effeithiau ar fannau neu dirluniau y cydnabyddir bod iddynt statws gwarchod cenedlaethol, Cymunedol neu ryngwladol.

(a) yn destun paratoi a/neu fabwysiadu gan awdurdod ar lefel genedlaethol, ranbarthol neu leol; neu

(b) wedi'u paratoi gan awdurdod i'w mabwysiadu, drwy weithdrefn ddeddfwriaethol gan Senedd neu Lywodraeth.

Yn ddarostyngedig i'r eithriadau a grybwyllir isod, os yw'r weithred baratoi ffurfiol gyntaf mewn perthynas â chynllun neu raglen y mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys iddynt yn digwydd ar ôl 21 Gorffennaf 2004, ni all y cynllun neu raglen gael eu mabwysiadu, na'u cyflwyno ar gyfer eu mabwysiadu, oni fuont yn destun asesiad amgylcheddol o dan y Rheoliadau hyn (Erthyglau 4.1 a 13.3 o'r Gyfarwyddeb a rheoliadau 5(1) a 7 o'r Rheoliadau hyn).

Mae'r gofyniad am asesiad amgylcheddol yn gymwys, yn benodol, i unrhyw gynllun neu raglen a baratowyd ar gyfer amaethyddiaeth, coedwigaeth, pysgodfeydd, ynni, diwydiant, trafnidiaeth, rheoli gwastraff, rheoli d r, telathrebu, twristiaeth, cynllunio gwlad a thref neu ddefnydd tir, sy'n gosod y fframwaith ar gyfer caniatâd datblygu yn y dyfodol ar gyfer prosiectau a restrir yn Atodiad I neu II i Gyfarwyddeb y Cyngor 85/337/EEC ar asesu effeithiau prosiectau cyhoeddus a phreifat penodol ar yr amgylchedd, fel y'i diwygiwyd gan Gyfarwyddeb y Cyngor 97/11/EC; ac i unrhyw gynllun neu raglen y penderfynwyd ei bod yn ofynnol ei asesu yn unol ag Erthygl 6 neu 7 o Gyfarwyddeb y Cyngor 92/43/EEC ar gadwraeth cynefinoedd naturiol a fflora a ffawna, fel y'i diwygiwyd ddiwethaf gan Gyfarwyddeb y Cyngor 97/11/EC, yn sgil yr effaith debygol ar safleoedd (Erthygl 3.2 o'r Gyfarwyddeb a rheoliad 5(1) i (3) o'r Rheoliadau hyn).

Mae yna eithriadau ar gyfer cynlluniau a rhaglenni sy'n penderfynu defnydd ardal fechan ar lefel leol, ac ar gyfer mân addasiadau, os yw'r awdurdod sy'n gyfrifol am baratoi'r cynllun neu'r rhaglen (y cyfeirir ato yn y Rheoliadau hyn fel yr "awdurdod cyfrifol") wedi penderfynu o dan reoliad 9(1) o'r Rheoliadau hyn eu bod yn annhebygol o gael effeithiau amgylcheddol arwyddocaol (Erthygl 3.3 a rheoliad 5(6) o'r Rheoliadau hyn). Gall penderfyniad yr awdurdod cyfrifol beidio â chael effaith, fodd bynnag, os bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn rhoi cyfarwyddyd o dan reoliad 10(3).

Mae'r gofyniad am asesiad amgylcheddol yn gymwys hefyd i gynlluniau a rhaglenni eraill sy'n gosod fframwaith ar gyfer caniatâd datblygu yn y dyfodol i brosiectau os ydynt yn destun penderfyniad o dan reoliad 9(1) bod y cynllun neu'r rhaglen yn debygol o gael effeithiau amgylcheddol arwyddocaol (Erthygl 3.4 o'r Gyfarwyddeb a rheoliad 5(4) o'r Rheoliadau hyn). Gall penderfyniad yr awdurdod cyfrifol beidio â chael effaith, fodd bynnag, os bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn rhoi cyfarwyddyd o dan reoliad 10(3).

Mae'r gofyniad am asesiad amgylcheddol o dan y Rheoliadau hyn hefyd yn gymwys os na chafodd cynllun neu raglen y digwyddodd y weithred baratoadol ffurfiol gyntaf mewn perthynas â hwy cyn 21 Gorffennaf 2004 eu mabwysiadu, neu eu cyflwyno ar gyfer eu mabwysiadu, cyn 22 Gorffennaf 2006. Pe byddai angen asesiad amgylcheddol pe bai'r weithred baratoadol ffurfiol gyntaf wedi digwydd ar ôl 21 Gorffennaf 2004, rhaid gwneud y cynllun neu'r rhaglen yn destun asesiad amgylcheddol oni fydd y Cynulliad Cenedlaethol yn cyfarwyddo nad yw'n ddichonadwy ac yn hysbysu'r cyhoedd i'r perwyl hwnnw (Erthyglau 4.1 a 13.3 o'r Gyfarwyddeb a rheoliad 6 o'r Rheoliadau hyn).

Mae Rheoliad 7 yn darparu ar gyfer cyflawni asesiad amgylcheddol o gynlluniau a rhaglenni a gydariennir gan y Gymuned Ewropeaidd (heblaw'r rhai a eithrir gan Erthygl 3.9 o'r Gyfarwyddeb) yn unol â'r darpariaethau penodol yn neddfwriaeth berthnasol y Gymuned (Erthygl 11.3 o'r Gyfarwyddeb).

Mae rheoliad 8 yn atal mabwysiadu, neu gyflwyno ar gyfer mabwysiadu, gynllun neu raglen y mae asesiad amgylcheddol yn ofynnol ar eu cyfer o dan y Rheoliadau hyn, cyn cwblhau'r asesiad hwnnw. Nid yw asesiad amgylcheddol wedi'i gwblhau nes bod yr adroddiad amgylcheddol ar gyfer y cynllun hwnnw neu'r rhaglen honno, y farn a fynegwyd yng nghwrs yr ymgynghoriadau gofynnol a chanlyniadau unrhyw ymgynghoriadau trawsffiniol wedi cael eu hystyried (Erthygl 8 o'r Gyfarwyddeb). Mae rheoliad 8 hefyd yn atal mabwysiadu, neu gyflwyno ar gyfer mabwysiadu, gynllun neu raglen tra bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn ystyried a yw'r cynllun neu raglen yn debygol o gael effeithiau amgylcheddol arwyddocaol.

Mae rheoliad 9 yn ymwneud â gwneud penderfyniadau gan awdurdodau perthnasol yngln ag a yw cynllun neu raglen yn debygol o gael effeithiau amgylcheddol arwyddocaol. Nodir y meini prawf sydd i'w cymhwyso yn Atodlen 1 i'r Rheoliadau hyn (Erthygl 3.5 o'r Gyfarwyddeb ac Atodiad II iddi). Ni ellir gwneud y penderfyniadau onid yw'r awdurdod perthnasol wedi ymgynghori â chyrff dynodedig ("y cyrff ymgynghori"). Ymdrinnir â dynodiad y cyrff ymgynghori yn rheoliad 4 (Erthygl 6.3 o'r Gyfarwyddeb). Yn achos pob cynllun a rhaglen y mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys iddynt, Cyngor Cefn Gwlad Cymru, Cadw ac Asiantaeth yr Amgylchedd fydd y cyrff ymgynghori, neu bydd y cyrff ymgynghori yn cynnwys y cyrff hynny.

Mae rheoliad 10 yn galluogi'r Cynulliad Cenedlaethol i fynnu bod awdurdod cyfrifol yn rhoi dogfennau perthnasol iddo. Mae hefyd yn ei alluogi i gyfarwyddo bod cynllun neu raglen penodol yn debygol o gael effeithiau amgylcheddol arwyddocaol. Os bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn rhoi cyfarwyddyd o'r fath, bydd unrhyw benderfyniad i'r gwrthwyneb a wnaed o dan reoliad 9(1) o'r Rheoliadau hyn gan awdurdod cyfrifol yn peidio â bod yn effeithiol. Os nad yw awdurdod cyfrifol wedi gwneud unrhyw benderfyniad o dan y ddarpariaeth honno, bydd cyfarwyddyd y Cynulliad Cenedlaethol yn ei ryddhau o'r ddyletswydd i wneud hynny.

Mae rheoliad 11 yn ei gwneud yn ofynnol cyhoeddi'r penderfyniadau o dan reoliad 9 (Erthygl 3.7 o'r Gyfarwyddeb) a'r cyfarwyddiadau o dan reoliad 10.

Mae asesiad amgylcheddol o dan y Rheoliadau hyn yn cynnwys paratoi adroddiad amgylcheddol (Erthygl 5 o'r Gyfarwyddeb a rheoliad 12 o'r Rheoliadau hyn). Pennir y materion sydd i'w cynnwys yn yr adroddiad amgylcheddol yn Atodlen 2 i'r Rheoliadau hyn (Erthygl 5.1 o'r Gyfarwyddeb ac Atodiad II iddi).

Mae rheoliad 13 yn pennu'r gweithdrefnau ymgynghori y mae'n rhaid eu dilyn mewn perthynas â chynllun drafft neu raglen ddrafft y cafodd adroddiad amgylcheddol ei baratoi ar eu cyfer o dan y Rheoliadau hyn (Erthyglau 5.4 a 6 o'r Gyfarwyddeb).

Mae rheoliadau 14 a 15 yn ymwneud ag ymgynghori trawsffiniol ac yn cynnwys gweithdrefnau ar gyfer ymgynghori mewn perthynas â'r cynlluniau a'r rhaglenni drafft hynny a baratowyd yng Nghymru sy'n debygol o gael effeithiau arwyddocaol ar yr amgylchedd mewn Aelod-wladwriaethau eraill (Erthygl 7 o'r Gyfarwyddeb).

Mae rheoliad 16 yn ymwneud â gweithdrefnau ar ôl mabwysiadu cynllun neu raglen a fu'n destun asesiad amgylcheddol o dan y Rheoliadau. Mae'n ei gwneud yn ofynnol i'r person a baratôdd y cynllun neu'r rhaglen hysbysu eu bod wedi cael eu mabwysiadu a threfnu bod y cynllun neu'r rhaglen a gwybodaeth arall a bennir ar gael i'w harchwilio (Erthygl 9 o'r Gyfarwyddeb).

Mae rheoliad 17 yn ymwneud â monitro effeithiau amgylcheddol arwyddocaol gweithredu cynlluniau a rhaglenni (Erthygl 10 o'r Gyfarwyddeb). Mae'n ei gwneud yn ofynnol i'r person a baratôdd y cynllun neu'r rhaglen fonitro er mwyn canfod, mewn cyfnod cynnar, effeithiau andwyol na ragwelwyd hwy, a gallu cymryd camau i adfer y sefyllfa pan fydd hynny yn briodol.